PROJECT SCHOLING EN VORMING RAADSLEDEN

zaterdag 04 juli 2009

 

Inleiding
 
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 behaalden de lokale partijen 25,02% van de zetels. De andere driekwart van de zetels zijn verdeeld onder de leden van de politieke landelijke partijen waarbij het aandeel van de PvdA met 23,45% het grootste is. Het fenomeen lokale partijen is niet zomaar te vangen in het spectrum links/rechts, progressief/conservatief of in een of ander ‘isme’. Het is wel een zeer belangrijke stroming die met zijn ideologie, in tegenstelling tot de afgevaardigden van de politieke landelijke partijen, de grondwettelijke onafhankelijkheid van volksvertegenwoordigers het dichtst benadert.
 
In het jaar 2002 is ook het duale stelsel ingevoerd in het lokale bestuur. Een jaar later bij de Provincies. Ondanks de jaren van voorbereiding heeft het functioneren binnen dit stelsel nog altijd een groot monistisch gehalte. Daar waar in een democratische rechtstaat een duidelijke scheiding moet zijn tussen wetgevende en uitvoerende macht, kunnen raadsleden hun taken en verantwoordelijkheden niet of nauwelijks aan. Een raadslid dient de tijd te nemen om de meningen van de burgers in zijn gemeente te peilen en vervolgens die om te zetten in beleid. Pas dan kan op niveau de onafhankelijke uitvoerende macht, het College van B&W, aangestuurd en gecontroleerd worden. Hoe kun je toch die taak optimaal invullen? Wat betekent interactief beleid voor een (kandidaat)raadslid?
 
Door de redactie van Binnenlands Bestuur is een wethoudersonderzoek gehouden over de periode 2002-2006. Daaruit bleek dat een derde van de wethouders in die periode is vervangen (658 op 1866). De belangrijkste politieke reden voor vertrek was een vertrouwensbreuk met de Raad (204 keer) gevolgd door een vertrouwensbreuk in de coalitie (90 keer). Ook bleek daaruit dat naarmate de gemeenten kleiner zijn de kans groter is dat wethouders de hele raadsperiode blijven. Hoe vallen deze bevindingen te rijmen met de bedoelingen van het dualisme?
 
Begin 2007 gaf de VNG de commissie Gemeentewet en Grondwet de opdracht om op basis van het rapport van de commissie Bovens een wetgevingsnota te schrijven.
Een stuk met concrete wetsvoorstellen voor Gemeentewet en Grondwet, die de autonome positie van gemeenten moeten versterken en differentiatie tussen gemeenten mogelijk moeten maken. Het rapport van deze commissie verscheen in juni 2007 onder de titel ‘De eerste overheid’. Wat te doen met de voorstellen voor versterking van de lokale autonomie en voor ruimere financiële armslag voor gemeenten?
 
Het voorgaande is slechts een kleine opsomming van wat in bestuurlijk Nederland gaande is. Dat heeft uiteraard gevolgen voor het functioneren van raadsleden. In de huidige bestuurlijke praktijk worden bij het zoeken naar juiste verhoudingen tussen bestuurlijk handelen en maatschappelijke acceptatie communicatieve vaardigheden vereist. Ook is van groot belang dat raadsleden leren effectief en efficiënt om te gaan met hun schaarse tijd. De VPPG biedt de lokale partijen een programma van scholing en vorming aan specifiek voor raadsleden die via een lokale politieke partij gekozen zijn. Een cursus die toegespitst is op hun ideologie van onafhankelijkheid.
 
Het is een invulling van de regeling van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 18 mei 2009, nr. 2009-0000189154 houdende regels voor de verstrekking van subsidie aan politieke partijen voor vorming en scholing van raadsleden (Subsidieregeling vorming en scholing raadsleden).
 
Doelstelling project
 
Volksvertegenwoordigers die voortkomen uit lokale partijen:
  • Antwoord geven op de vraag wat staatsrechtelijk hun positie en plaats is in onze grondwettelijke democratische rechtstaat.
  • Inzicht te geven in hun mandaat op grond van het duale stelsel;
  • Handvatten te bieden om de kloof tussen kiezer en gekozene te overbruggen, de missie, de waardeoriëntatie;
  • Leren hoe op een eenvoudige wijze gebruik gemaakt kan worden van de moderne informatie en communicatietechnologie;
  • Instrumenten aanreiken om kennis en vaardigheden te gebruiken ten behoeve van beleid en/of maatschappelijke doelstellingen.
 
Regionale cursus
 
Om in de aanloop naar de gemeenteraadverkiezingen van maart 2010 de beschreven doelstelling te bereiken, worden regionale bijeenkomsten georganiseerd in de vorm van symposia. De regio’s kunnen daarbij kiezen uit 3 mogelijkheden:
  1. Een avondsessie van 2 uren zonder pauze;
  2. Een sessie van 1 dagdeel met 1 pauze na twee uren;
  3. En een sessie van twee dagdelen met een ochtend, lunch en middagpauze.
 
De aandachtspunten en thema’s:
  1. Wat is de positie van de volksvertegenwoordiger in een democratische rechtstaat. De relevante artikelen uit de Grondwet, Kieswet en Gemeentewet. Het VNG rapport ‘De eerste overheid’ en de Wspp.  
  2. De volksvertegenwoordiger als intermediair tussen kiezer en uitvoerende macht. Vaak hebben volksvertegenwoordigers alleen oog voor problemen en mogelijkheden die binnen hun beperkte kennis en tijdshorizon ligt. Door deze verkokering en dit ‘korte termijn denken’ is er onvoldoende oog voor de gevolgen op langere termijn en de samenhang in beleid.
  3. Ga niet opnieuw het wiel uitvinden. Maak gebruik van een simpele communicatiestructuur binnen het Web.  
 
 
Door wie worden de cursussen gegeven
 
Voor de hiervoor genoemde aandachtspunten en thema’s worden partijpolitiek onafhankelijke deskundigen ingeschakeld en deskundigen/raadsleden/wethouders van lokale politieke partijen. De cursussen worden gegeven in samenwerking met Tak&Teunissen: bureau Bestuursjuridische Advisering B.V. (BJA). Prof. Mr. Antonius Quirinus Cornelis Tak (Luyksgestel, 25 december 1942) is een van de grondleggers van de Maastrichtse School. Hij was werkzaam als hoogleraar aan de Universiteit Maastricht
 
Financiën
 
De start van dit project is september 2009. Uitgangspunt is 24 sessies tot aan de verkiezingen van 3 maart 2010 die onderverdeeld zijn in 15 avondsessies, 7 sessies van 1 dagdeel en 2 sessies van 2 dagdelen.
 
Begroting avondsessie/sessie van 1 dagdeel:
Zaalhuur                                                                                    €          150,00
Discussieleider en 2 sprekers (incl. reiskosten)                               1.500,00
Gebruik apparatuur/koffie/                                                                     350,00
Onvoorzien                                                                                            200,00
                                                                                                          -------------
Totaal                                                                                        €        2.200,00
 
Begroting sessie 2 dagdelen:
Zaalhuur                                                                                    €           350,00
Discussieleider en 3 sprekers (incl. reiskosten)                                4.000,00
Lunch (± 60 personen)                                                                       1.000,00
Gebruik apparatuur/koffie                                                                      350,00
Onvoorzien                                                                                            300,00
                                                                                                          -------------
Totaal                                                                                        €        6.000,00
 
De totale begroting voor 2008 bedraagt:
      -     16 sessies van € 2200                                                   €     35.200,00
      -     8 sessies van € 6000                                                            48.000,00
      -     secretariaat 28X€ 361,76 (1 dag per week incl.BTW)          10.129,28
      -     convocaties/cursusmateriaal (±2500 raadsleden)                  4.500,00
      -     Overige bestuurskosten                                                          2.500,00
                                                                                                          --------------
Totaal generaal                                                                         €     100.329,28
 
Slot
 
De voorbereiding van de sessies is in handen en onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de VPPG. Hieronder begrepen de inhoud en presentatie van elke sessie, het drukken van een pakkende convocatie, het versturen van de uitnodigingen, het vastleggen van sprekers/inleiders, het vastleggen van de locaties, het evalueren van de sessies en het leveren van de noodzakelijke lectuur. De sessies zullen verspreid over ons land worden gehouden waarbij zoveel als mogelijk is, wordt ingespeeld op de plaatselijke/regionale omstandigheden.
 
Uiteraard zal in deze cyclus cursussen meer aandacht zijn voor de basisbegrippen en de kansen en valkuilen van de functie volksvertegenwoordiger. Dit vanwege de verwachting dat ook veel kandidaat raadsleden deze mogelijkheid van scholing gaan benutten. Na de verkiezingen gaan we starten met een cyclus waarbij dieper gespit wordt in de bestuurskundige praktijk en vooral gewerkt gaat worden aan het vullen van de ‘rugzak’ van de raadsleden om hun zware taak integer in te vullen.
 
Namens het bestuur van de VPPG,
Ing. A.J.G. (Fons) Zinken, voorzitter
 

Naar het archief.